Mężczyźni odkładają ojcostwo. Statystyki GUS pokazują rekordową zmianę

Model ojcostwa w Polsce wyraźnie się zmienia. Mężczyźni coraz później decydują się na założenie rodziny, rzadziej mają liczne potomstwo, ale znacznie częściej niż jeszcze kilkanaście lat temu aktywnie uczestniczą w codziennym wychowaniu dzieci.

Rodziny są mniejsze niż kiedyś

Dane z Narodowego Spisu Powszechnego 2021 pokazują, że dziś dominują rodziny z jednym dzieckiem. Stanowią one nieco ponad 54 procent wszystkich rodzin wychowujących dzieci. Rodziny z dwojgiem dzieci to 35 procent, natomiast troje lub więcej dzieci wychowuje już tylko około co dziesiąta rodzina.

To wyraźna zmiana w porównaniu z poprzednimi pokoleniami, kiedy rodziny wielodzietne były znacznie częstsze. Wpływ na to mają między innymi zmiany społeczne, ekonomiczne i sposób planowania życia rodzinnego.

Mężczyźni zostają ojcami coraz później

Zmienia się także wiek, w którym mężczyźni decydują się na ojcostwo. Jeszcze w 2010 roku najwięcej dzieci rodziło się ojcom mającym od 25 do 34 lat. Dziś wyraźnie dominuje grupa mężczyzn w wieku od 30 do 34 lat.

Przeciętny wiek ojca wzrósł z niespełna 31 lat w 2010 roku do ponad 33 lat w 2025 roku. Coraz częściej decyzję o posiadaniu dziecka poprzedza ukończenie edukacji, rozwój zawodowy i osiągnięcie stabilnej sytuacji finansowej.

Jednocześnie systematycznie maleje liczba bardzo młodych ojców. W 2010 roku mężczyznom poniżej 20. roku życia urodziło się 2553 dzieci. W 2025 roku było ich już tylko 644. Jeszcze większy spadek odnotowano w grupie wiekowej 20–24 lata, gdzie liczba urodzeń zmniejszyła się z ponad 41 tysięcy do niespełna 9 tysięcy.

Coraz więcej ojców aktywnie wychowuje dzieci

Zmiany widać również w codziennym życiu rodzin. Coraz więcej ojców angażuje się w opiekę nad dziećmi, odprowadzanie ich do szkoły, pomoc w nauce czy organizację wspólnego czasu.

Według danych za 2025 rok przeciętny ojciec poświęca na opiekę nad dzieckiem około dwóch godzin dziennie. W wychowanie angażuje się blisko 60 procent ojców. Choć obowiązki opiekuńcze nadal częściej wykonują kobiety, udział mężczyzn w życiu rodzinnym systematycznie rośnie.

Ojcostwo ma dziś inne znaczenie

Współczesny ojciec częściej niż dawniej buduje relację z dzieckiem poprzez codzienną obecność i wspólnie spędzony czas. Choć rodziny są mniejsze, a decyzja o rodzicielstwie zapada później, coraz większe znaczenie ma aktywne uczestnictwo w wychowaniu, a nie wyłącznie zapewnienie rodzinie bezpieczeństwa finansowego.