NIK skontrolowała spółki Nowego Sącza. Są zawiadomienia do prokuratury i Prezesa UZP

Kontrola NIK w Nowym Sączu nie zakończyła się jedynie listą zaleceń. Izba zawiadomiła prokuraturę w związku z podejrzeniem działania na szkodę Sądeckich Wodociągów, a do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych trafiła sprawa zamówień udzielanych przez spółkę NOVA. Kontrolerzy mieli również poważne zastrzeżenia do tego, jak miasto nadzorowało należące do niego spółki.

Najwyższa Izba Kontroli przyjrzała się funkcjonowaniu spółek komunalnych w Małopolsce. W Nowym Sączu kontrola objęła nie tylko same miejskie podmioty, ale również sposób, w jaki właścicielski nadzór sprawował nad nimi samorząd. I właśnie w Nowym Sączu część ustaleń kontroli będzie miała dalszy ciąg poza urzędem i samymi spółkami.

Sprawa Sądeckich Wodociągów trafiła do prokuratury

NIK skierowała do prokuratury zawiadomienie w sprawie uzasadnionego podejrzenia działania na szkodę Sądeckich Wodociągów. W opublikowanej informacji o wynikach kontroli Izba nie podała jednak, jakich konkretnie działań dotyczy zawiadomienie. Nie można więc łączyć go automatycznie z poszczególnymi nieprawidłowościami opisanymi w raporcie.

Wiadomo natomiast, że kontrolerzy mieli do działalności spółki szereg zastrzeżeń.

Jedno z nich dotyczyło ubezpieczenia kluczowego majątku. Według NIK Sądeckie Wodociągi ubezpieczały między innymi budynki stacji uzdatniania wody oraz oczyszczalni ścieków wraz z urządzeniami i instalacjami według wartości księgowej brutto. Kontrolerzy uznali, że w przypadku poważnej szkody odszkodowanie mogłoby nie wystarczyć na odtworzenie tego majątku. Dla mieszkańców nie jest to wyłącznie problem księgowy. Chodzi o infrastrukturę, od której zależą dostawy wody i odbiór ścieków.

NIK zakwestionowała świadczenia dla byłych członków zarządu

Kontrolerzy zwrócili również uwagę na pieniądze przyznane byłym członkom zarządu Sądeckich Wodociągów. Dwóm byłym członkom zarządu przyznano i wypłacono odprawy po tym, jak sami zrezygnowali z pełnionych funkcji. NIK uznała, że było to niezgodne z obowiązującymi przepisami, zasadami wynagradzania przyjętymi przez zgromadzenie wspólników oraz zawartymi umowami.

Jeszcze ciekawszy jest wątek zakazu konkurencji. Dwóm byłym członkom zarządu przyznano prawo do odszkodowania za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej przez sześć miesięcy po odejściu ze spółki.

NIK zwróciła przy tym uwagę, że Sądeckie Wodociągi na obszarze swojej działalności nie mają konkurencji w zakresie świadczenia usług wodociągowo-kanalizacyjnych.

To nie koniec spraw związanych z tą spółką. Izba poinformowała, że przygotowuje również zawiadomienie dotyczące udzielania przez Sądeckie Wodociągi zamówień publicznych bez zastosowania przepisów Prawa zamówień publicznych.

Kontrola NIK objęła również spółkę NOVA

Dalsze działania podjęte przez NIK dotyczą także spółki NOVA. W związku z ustaleniami kontroli Izba skierowała do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zawiadomienie dotyczące udzielania zamówień z pominięciem przepisów Prawa zamówień publicznych.

Ponadto Izba skierowała dwa zawiadomienia do prokuratury w sprawie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa działania na szkodę dwóch spółek (Wodociągi Miasta Krakowa S.A., Sądeckie Wodociągi Sp. z o.o.), a także, działając na podstawie art. 63 ust. 3 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, skierowała zawiadomienie do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o udzieleniu przez jedną spółkę (NOVA Sp. z o.o.) zamówień publicznych bez zastosowania ustawy Prawo zamówień publicznych oraz przygotowuje zawiadomienie w takiej sprawie dotyczące innej spółki (Sądeckie Wodociągi Sp. z o.o.) - Pisza kontrolerzy NIK 

Kto w mieście pilnował spółek?

Ustalenia dotyczące miejskich spółek prowadzą jednak do szerszego problemu. NIK sprawdziła również, jak swoje obowiązki wykonywał ich właściciel, czyli miasto.

Kontrolerzy ustalili, że pracownik odpowiedzialny w Urzędzie Miasta Nowego Sącza za nadzór właścicielski nie miał zapewnionego czasu pracy odpowiadającego skali powierzonych mu zadań. Według NIK skutki były konkretne. Nie sporządzano analiz sytuacji ekonomiczno-finansowej miejskich spółek, a od jednej z nich nie pozyskiwano kwartalnych informacji o jej kondycji.

W Urzędzie Miasta Nowego Sącza pracownikowi odpowiedzialnemu za wykonywanie zadań związanych ze sprawowaniem nadzoru właścicielskiego nad spółkami nie zapewniono adekwatnego wymiaru czasu pracy w stosunku do ich skali, co skutkowało niepełną i nierzetelną realizacją tych zadań, tj. niesporządzaniem analiz sytuacji finansowo-ekonomicznej spółek komunalnych i niepozyskiwaniem kwartalnych informacji o sytuacji ekonomiczno-finansowej od jednej spółki - NIK 

Zastrzeżeń było więcej. Nowy Sącz nie podjął skutecznych działań, aby określić wymagania dla kandydatów do zarządów miejskich spółek. Miasto nie opublikowało również w Biuletynie Informacji Publicznej wszystkich wymaganych uchwał dotyczących zasad wynagradzania władz Sądeckich Wodociągów, spółki NOVA oraz MPK.

To właśnie ten fragment kontroli stawia działalność poszczególnych spółek w szerszym kontekście. Miasto jest ich właścicielem, a spółki zarządzają publicznym majątkiem i świadczą usługi, z których każdego dnia korzystają mieszkańcy. Tymczasem NIK wskazuje, że system nadzoru nad nimi nie działał tak, jak powinien.

Kontrola będzie miała dalszy ciąg

Po kontroli w Nowym Sączu nie mamy więc jednej sprawy, ale kilka różnych wątków. Jest zawiadomienie do prokuratury dotyczące podejrzenia działania na szkodę Sądeckich Wodociągów. Jest zawiadomienie do Prezesa UZP dotyczące zamówień spółki NOVA. Kolejne, związane z zamówieniami Sądeckich Wodociągów, jest przygotowywane.

Do tego dochodzą ustalenia dotyczące świadczeń dla byłych członków zarządu, zabezpieczenia kluczowego majątku oraz sposobu, w jaki Nowy Sącz nadzorował własne spółki.

NIK nie przesądza odpowiedzialności karnej konkretnych osób, a samo skierowanie zawiadomienia do prokuratury czy UZP nie oznacza stwierdzenia przestępstwa.