Wójt wymagał od mieszkańca odśnieżania ścieżki rowerowej. RPO i MRiT stanęły po stronie obywatela

Ministerstwo Rozwoju i Technologii rozstrzygnęło spór, który od pewnego czasu nurtował właściciela nieruchomości w jednej z polskich gmin. Wójt gminy kierował do niego pisma informujące o obowiązku odśnieżania drogi dla pieszych i rowerów przylegającej do jego działki, grożąc jednocześnie odpowiedzialnością odszkodowawczą za zaniechanie tego obowiązku.

Właściciel nie zamierzał jednak bezkrytycznie przyjmować tej interpretacji i poskarżył się Rzecznikowi Praw Obywatelskich, twierdząc, że wójt przekracza granice prawa. Rzecznik, działając przez Biuro RPO, skierował 5 lutego 2026 roku zapytanie do Departamentu Mieszkalnictwa MRiT z prośbą o wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Sedno pytania było proste: czy ustawowy obowiązek odśnieżania obejmuje wyłącznie chodniki, czy rozciąga się także na drogi przeznaczone wspólnie dla pieszych i rowerzystów?

Odpowiedź ministerstwa, datowana na 27 lutego 2026 roku, nie pozostawia wątpliwości. Departament Mieszkalnictwa potwierdził, że przepis należy interpretować ściśle i literalnie, bez możliwości rozszerzenia go na ścieżki rowerowe.

Ustawa posługuje się własną, autonomiczną definicją drogi dla pieszych, niezależną od regulacji zawartych w prawie o ruchu drogowym czy ustawie o drogach publicznych. Takie stanowisko ugruntowane jest przez orzecznictwo sądów, m.in. Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 2007 roku oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2012 roku.

Ministerstwo podkreśliło przy tym zasadę, która w polskim prawie administracyjnym odgrywa kluczową rolę: przepisy nakładające obowiązki na obywateli muszą być interpretowane zawężająco, nie rozszerzająco.

Obowiązek odśnieżania chodnika stanowi wyjątek od ogólnej zasady, według której utrzymanie czystości i porządku należy do zadań własnych gminy. Skoro ustawodawca nie wymienił wprost dróg rowerowych, wójt nie ma podstaw prawnych, by obciążać tym obowiązkiem właścicieli prywatnych nieruchomości.

Ministerstwo zastrzegło jednocześnie, że przedstawione stanowisko nie ma charakteru wiążącego i może nie zostać podzielone przez sąd administracyjny.